نشست ۱۹۱: فرانسه مابی در نمایش ایرانی و در تئاتر ایران با حضور داریوش مودبیان

مهمان این نشست کافه لیت، داریوش مودبیان از تهران هستند که پیرامون فرانسه مابی در نمایش ایرانی و در تئاتر ایران گفت وگو خواهند کرد.

از روزگارانی که پیوند سیاسی ایران با اروپا گسترش و رسمیت یافت ، ضرورت به کار گیری از یک زبان خارجی والبته اروپایی برای پی افکندن مناسبات فرهنگی و اخذ فرهنگ پیشرو آن سامان نیز مطرح گردید. بای رفع این نیاز ، زبان فرانسه وسیله ای مناسب تشخیص داده شد زیرا در آن دوران زبان فرانسه در تمامی دنیای متمدن نفوذ فراوان داشت . درباره و درباریان پذیرش این زبان را نوعی تشخص اشرافی می انگاشتند و روشن اندیشان- که مجذوب اندیشه های عصر روشنگری فرانسه شده بودند- آنرا وسیله ای برای کسب افکار مترقی و علمی مکتب های فرهنگی نوین برمی شمردند.

کشور ایران از دو دو میان دو قلمرو پهناور روسیه و عثمانی قرار گرفته بود و زبان و فرهنگ فرانسه به ویژه از سوی این دو کشور به ایران راه یافت . در نیمه دوم قرن نوزدهم ، روشن اندیشان ایرانی گرایش بسیاری به فرهنگ و زبان و به پیوست آن ادبیات فرانسه پیدا کردند . حتی روشنگران ایرانی که در روسیه و یا عثمانی زندگی می کردند- با اینکه زبان فرانسه را نمی دانستند – سخت تحت تاثیر فرهنگ این کشور بوده و با استفاده از زبان های روسی و ترکی به تبلیغ و ترویج این فرهنگ می پرداختند.

از سوی دیگر و شاید موضع سیاسی فرانسه که برخلاف استعمار انگلیس و روسیه تزاری مستقیم ایران را زیر فشار قرار نمی داشت در گسترش زبان فرانسه و توجه نخستین اندیشمندان و نویسندگان ترقیخواه ، بی اثر نبوده است . میرزا فتحعلی آخوندزاده ، میرزا ملکم خان ، مرزا متستشار و میرزا حبیب اصفهانی و بسیار دیگر ، در نوشته های خود – مستقیم و یا غیر مستقیم – از منابع ادبی ، فلسفی و علمی فرانسوی الهام و مایه می گرفتند و این خود از بیخ و بن بر آمده از حاذبه شگرفی بود که عصر روشنگری فرانسه و انقلاب کبیر آن کشور برای این اندیشمندان داشت .
و در کنار این همه ، دربار ایران نیز مانند بسیاری از دربارها در زبان فرانسه نوعی اشرافیت می –دید و به گراشی ویژه نشان می داد.
در میان اشکال هنری و ادبی ، تئاتر و نمایش که از کارآمدترین ابزار گسترش اندیشه های پیشرو – به ویژه در جوامع کم سواد -است ، در آن زمان به شدت مورد توجه پشگامان روشنگری در ایران قرار گرفت …و مولیر تکتاز عرصه ِ نمایش در ایران شد…

فرانسه مابی * = برابر نهادی برای فرانسیزم به تعبیر آقای داریوش آشوری و آقای حامد فولادوند، نشانگر گرایش روشن بینانه، نه شیفتگی کورانه به سوی فرهنگ و هنر و حتی تمدن فرانسه …

…………………….
داریوش مؤدبیان ، (زاده ۱328 در تهران) بازیگر تئاتر ، رادیو، تلویزیون و سینما، کارگردان، مدرس دانشگاه ،نمایش نامه نویس ،فیلمنامهنویس ، پژوهشگر و مترجم می باشد.
وی فعالیت هنری خود را به طور حرفه ایی از سال 1342 با رادیو آغاز کرد و سپس خیلی زود پایش به صحنه ی تئاتر و استودیوی تلویزیونی کشیده شد.
از سال 1348 ، کار در مطبوعات با نگارش نقد تئاتر و کتاب و نگارش داستان کوتاه و ترجمه نمایش نامه آغاز کرد ..
او در سال ۱۳۵۳ در رشته بازیگری و کارگردانی تئاتر از دانشکده هنرهای دراماتیک تهران فارغالتحصیل شد. در سال ۱۳۵۹ مدرک فوقلیسانس تخصصی مطالعات هنرهای نمایشی را از دانشگاه سوربن جدید- پاریس و در سال ۱۳۶۰فوقلیسانس تخصصی زبانشناسی را از مؤسسه مطالعات علوم انسانی پاریس دریافت کرد. .
مؤدبیان پس از بازگشت از فرانسه، در سال ۱۳۶۱ همکاری دوبارهاش با تلویزیون را آغاز کرد وحاصل کار او در تلویزیون نزدیک به پنجاه تئاتر تلویزیونی و هشت مجموعه تلویزیونی در مقام نویسنده ، بازیگر و یا کارگردان بود و در رادیو نیز تاکنون بازیگری و کارگردانی بیش از پنجاه نمایش رادیوی از برترین نویسندگان ایرانی و خارجی را به عهده داشت است .
او از سال ۱۳۶۳، به تدریس در دانشگاه هنر، دانشگاه آزاد و دانشگاه صدا و سیما پرداخت.
پژوهش های داریوش مودبیان بیشتر در حوزه تئاتر و نمایش و برنامه تلویزیونی و رادیویی بوده و تا کنون او دو بار برنده جایزه پژوهشگر برتر در تلویزیون و رادیو گردیده است .
وی در آذرماه ۱۳۹۴ نشان شوالیه ادب و هنر فرانسه رارا از سوی سفیر فرهنگ و ارتباطات فرانسه در سفارت این کشور در تهران دریافت نمود.
از آثار نویسندگان بزرگ دنیا که توسط مودبیان ترجمه شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• مولیر ، میگوئل د سروانتس ، آنتون چخوف ، نیکولای گوگول ، اوژن لابیش ،اسلاومیر مروژک ، دیوید مامت ، یاسمینا رضا ، ژرژ کورتولین ، اوژن یونسکو ، فرناندو آرابال ، ژان -میشل ریب ، ژان-پل سارتر ، ژان –کلود کری یر ، کارل فالنتین ،بریان فیلان ، ادوارد آلبی ، کلود ریش ، ژول رومن ، گی فواسی ، ژرال سیبلیراس
،آندره پراگا ، فرانسیس وانوا ، جنی روش ، میشل فور ، لویی کالافرت ، کلود فورتونو و…و…ادواردو د فیلیپو.

نمایش صحنه ای ( مهمترین کارها ) :

نردبان : ( ن : علی بهروز نسب ) ، بازیگر و کارگردان – 1348
خلق الانسان…: ( ن : علی بهروز نسب )، بازیگر و کارگردان -1349
غروب روزهای آخر پائیز : ( ن : فردریش دورنمات ) بازیگر و کارگردان – 1349
دو در ویک نیمکت : نویسنده ، کارگردان و بازیگر – 1350
کلمب : ( ن : ژان آنوی ، ک : اسماعیل شنگله ) ، بازیگر – 1350
بازرس : ( ن : نیکولای گوگول ، ک : عزت اله انتظامی ) بازیگر – 1351
بنگاه تئاترال : ( ن و ک : علی نصیریان ) ، بازیگر- 1353
سفارتخانه : ( ن : اسلاومیر مروژک ، ک: فردوس کاویانی ) ، مترجم و بازیگر – 1368
درخت ها : ( ن و ک : مهرداد کوروش نیا ) ، بازیگر – 1387
باران : ( ن : هادی حوری ، ک : امیر دژاکام ) بازیگر – 1388
مجموعه چخوف خوانی : مترجم و بازیگر- 1390 تا 94
دو آدم خجالتی : ( ن : اوژن لابیش ، ک : ارشام مؤدبیان ) مترجم و بازیگر – 1391
قرارداد با مرگ : ( ن : اسلاومیر مروژک ) ، مترجم ، کارگردان و بازیگر –1392
جشن سالگرد : ( ن : آنتون چخوف ) ،مترجم و کارگردان -1392
ازدواج اجباری : ( ن : مولیر ، به زبان فرانسه ) ، بازیگر و کارگردان -1392
گلشت در گلستان : ( بر گرفته از گلستان سعدی ) بازیگر و کارگردان -1393
مزاحم کوچولو : ( ن : گی فواسی ) کارگردان – 1394
مجموعه ” روخوانی نمایشی طنز آوران جهان نمایش ” : کارگردان – 1395

نمایش تلویزیونی ( تئاتر تلویزیونی ، مهمترین )

خلق الانسان…: ( ن : علی بهروز نسب )، بازیگر و کارگردان -1349
دو در ویک نیمکت : نویسنده ، کارگردان و بازیگر – 1351
نگاهی از پل : ( ن : آرتور میلر ، ک : حمید سمندریان ) بازیگر – 1352
مضرات دخانیات : ( ن : آنتون چخوف ) ، مترجم ، بازیگر و کارگردان -1352
درشاهراه : ( ن : آنتون چخوف ، ک : ایرج راد) ، مترجم و بازیگر – 1352
شیطان در تابستان : ( ن: میشل فور ) مترجم ، بازیگر و کارگردان – 1361
میز : ( ن : شاهرخ مدرسی ) بازیگر و کارگردان -1362
سوزنبانان : ( ن: بریان فیلان ) مترجم ، بازیگر و کارگردان -1363
دکتر فاستوس : ( ن : کریستوفر مارلو ، ک : ایرج راد ) بازیگر -1363
خواستگاری : ( ن: آنتون چخوف ) مترجم ، کارگردان و تهیه کننده – 1364
نقص : ( ن: اوژن یونسکو ) مترجم وکارگردان و تهیه کننده -1364
آقای بادن و حواله پستی : (ن: ژرژ کورتولین ) ، مترجم ، کارگردانی و تهیه – 1364
اتاق انتظار : ( ن : آندره پراگا ) مترجم ، بازیگر و کارگردان و تهیه کننده -1364
بلبشو : ( ن : کارل فالنتین ) ، مترجم ، بازیگر ، کارگردان و تهیه کننده – 1364
شاعر : ( ن : کارل چاپک ) ، بازیگر ، کارگردان و تهیه کننده – 1365
باجناق ها : ( ن : علی بهروز نسب ) ، روای و کارگردان – 1365
ماموریت : ( ن : هوشنگ مرادی کرمانی ) کارگردان – 1365
خانه عروسک : ( ن : هنریک ایبسن ، ک : منیژه محامدی ) بازیگر – 1369
پرده عجایب : ( ن : سروانتس ) مترجم ، بازیگر ، کاردان و تهیه کننده – 1377
تراژدین اجباری : ( ن: آنتون چخوف ) مترجم ، کارگردان و تهیه کننده – 1377
جشن سالگرد : ( ن : آنتون چخوف ) مترجم ، بازیگر و کارگردان و تهیه کننده – 1378
نیرنگبازی های اسکاپن : ( ن : مولیر ) مترجم ، بازیگر ، کارگردانی و تهیه _ 1378
یادداشت های روزانه یک دیوانه : ( ن: گوگول ) مترجم، کارگردانی و تهیه – 1378
سرقت مسلحانه : ( ن : کلود فورتونو ) مترجم، کارگردان و تهیه کننده -1378
سر کلانتر خوش قلب : ( ن : ژرژ کورتولین ) مترجم ، کارگردان و تهیه کننده -1378
برپهنه دریا : ( ن : اسلاومیر مروژک ) مترجم ، بازیگر ، کارگردان و تهیه کننده =1379
گفتگوی شبانه : ( ن : فردریش دورنمات ) مترجم و کارگردان – 1379
دوحراف : ( ن : سروانتس ) مترجم ، بازیگر ، کارگردان و تهیه کننده – 1379
داستان یک پیراهن و … : ( ن : آندره پراگا )، مترجم ، کارگردان و تهیه کننده –1379

مجموعه های تلویزیونی ( مهمترین ) :

محله برو بیا : همکار نویسنده ، بازیگر و کارگردان -1362
شاه شکار : ( ن: پرویز زاهدی ، ک : سعید نیکپور ) ، بازیگر -1362
محله بهداشت : کارگردان -1363
پائیز صحرا : ( ک : اسداله نیک نژاد ) بازیگر – 1364
خیراله صندوقچه اسرار : ( ن : علی بهروزنسب ) ، بازیگر ، کارگردان و تهیه کننده به همراه حسین فردرو

سینما

بازیگر
• آدمک (۱۳۸۰)
• آواز قو (۱۳۷۹)
• دختری با کفشهای کتانی (۱۳۷۷)
• شکوه بازگشت (۱۳۷۱)
• یک مرد یک خرس (۱۳۷۱)
• پرونده (۱۳۶۲)
کارگردان
• رؤیای نیمهشب تابستان (۱۳۷۳)
• سفر بهخیر (۱۳۷۳)
نویسنده
• رؤیای نیمهشب تابستان (۱۳۷۳)
• سفر بهخیر (۱۳۷۳)
• پول خارجی (۱۳۶۸)
• بوی پیراهن یوسف (۱۳۷۴) (بههمراه ابراهیم حاتمی کیا)

Café du Pont Neuf

Café du Pont Neuf
14, Quai du Louvre
75001, Paris
France

Share This